agenda

Publicaties

Cursusaanbod

De wortels van het Griekse denken

Gilgamesj - epos

Zarathoestra en zijn invloed

Mani en zijn invloed

Invloeden op het Oude Testament

De geschiedenis van alles: van oerknal tot internet

Steppevolkeren en de zijderoute

Friezen, Vikingen, Hanzen en Hollanders

De Noordelijke kruistochten

De Kleine IJstijd (1300-1870)

Karel de Grote, de Saksenslachter

De wortels van het monotheisme

De Heldere Middeleeuwen 

Iran

Geschiedenis en klimaat

De vele gezichten van Centraal Azië

De bloei van het kalifaat van Bagdad

Friezen en Vikingen,

Hanzen en Hollanders

Voorop staat de zeer oude band tussen Oost/ en Noord Zee. Beide zeeën waren reeds voor Karel de Grote (800) met elkaar verbonden. De Friezen waren toen de handelaren. met Dorestad en Hedeby (Haithabu, gelegen aan de oostkust van Jutland aan de Schlei) waren de belangrijkste handelsplaatsen.

De Friese positie werd door de Vikingen overgenomen. Zij brachten weliswaar verwoestingen, zij het niet meer dan de feodale legers in die tijd, maar ook voorspoed. Zij breidden het handelsnetwerk uit, het strekte zich toen van Groenland tot en met de Zwarte en Kaspische Zee uit, waarbij Vikingkooplieden o.a. Bagdad bezochten. Rond het jaar 1000 eindigde de Vikingenperiode o.a. door het opdrogen van de zilverstroom uit het kalifaat van Bagdad en doordat de Vikingen zich hadden gevestigd in o.a. Engeland, Normandië, Zuidelijk Italië, IJsland en Kiev.

Nadat de Deense koningen de Oostzeekusten hadden bevrijd van piratennesten kwamen de Hanzen steden op. Eerst aan de Oostzeekust maar van lieverlede sloten vele steden, die onder het Duitse Keizerrijk vielen, zich aan. De Hanzensteden bevoeren de zeeën en stichtten handelskantoren die buiten het keizerrijk vielen in Brugge, Novgorod (Rusland), Bergen (Noorwegen) en Londen. Daarnaast steunden zij de “Noordelijke kruistochten” in het “heidense” Baltische gebied waardoor het in de Hanze-invloedssfeer getrokken werd.

Gedurende de 15e eeuw werden de Hollanders en de Zeeuwen de rivalen van de Hanzen. Net zoals verschillende Hanze-IJsselsteden zeilden zij om Denemarken heen. Na een aantal schermutselingen met de Hanzensteden verwierven zij zich een sterke positie in de Oostzee door de graantransporten gedurende de agrarische crises. Te Amsterdam vond de graanoverslag plaats voor verdere verspreiding van graan in Europa.

>>agenda


verdere informatie:

belangrijke literatuur:

Christiansen W.
The northern crusades ( (1977)

(isbn-13: 978 0 14 026653 5)

Froese W.
Geschichte der Ostsee, Völker und Staaten am Baltischen Meer (2008)
(isbn: 978 3 925825 72 9)

Hammel-Kiesow R.
Die Hanse (2008)
(isbn: 978 3 406 583520)

Hodges R.
Towns and trade in the age of Charlemagne (2003)
(isbn: 0 7156 2965 4)

Koggen, Kooplieden en Kantoren
red. Brand H. en Knol E (2010)
(isbn: 978 90 8704 165 6)
(nb de uitgeverij "verloren" (www.verloren.nl) heeft meerdere bundels rond de Hanzen uitgegeven, allen geredigeerd door Hanno Brand)

Logan Donald F.
The vikings in History (2005)
(isbn: 0 415 32756 3)

Mägi M.
The Viking Eastern Baltic (2019)
(isbn:9781641890984 voor pdf)

Tuuk v.d. L.
Noormannen in de Lage Landen (2008)
(isbn: 978 90 5977 353 0)

Tuuk v.d. L
De eerste gouden eeuw. Handel en scheepvaart in de vroege middeleeuwen (2011)
(isbn: 978 90 5977 651 7

Tuuk v.d. L
De Friezen, de vroegste geschiedenis van het Nederlandse kustgebied (2013)
(isbn:9789401901666)

Tuuk v.d. L
Radbod, koning in twee werelden. (2018)
(isbn: 9789401914239)

Zee v.d. A
De Wendische oorlogen, Holland, Amsterdam en de Hanze in de 15e eeuw (2018)
(isbn: 97890870457139)

links

http://www.gjallar.nl/

Deze boeiende site gaat over de Noormannen in de lage Landen. Hij wordt onderhouden door Luit van der Tuuk die over dit onderwerp meerdere publikaties op zijn naam heeft staan

Hanze deel 1 bij ZDF

Hanze deel2 bij ZDF

Deze beide links verwijzen naar uitzendingen van de ZDF-televisie en geven niet alleen letterlijk een goed beeld maar ook een goede beschouwing over de Hanze geschiedenis.

http://www.dorestadonthuld.nl/

Veel wetenswaardigheden over Dorestad, ook onderhouden door Luit van der Tuuk

handout
Bij elke cursus wordt een handout uitgedeeld, deze bestaat uit relevante teksten, kaarten, tabellen, schema's e.d.