agenda

Cursusaanbod

De wortels van het Griekse denken

Gilgamesj - epos

Zarathoestra en zijn invloed

Mani en zijn invloed

Invloeden op het Oude Testament

De geschiedenis van alles: van oerknal tot internet

Steppevolkeren en de zijderoute

Vikingen, Hanzen en Hollanders

De Noordelijke kruistochten

De Kleine IJstijd (1300-1870)

Karel de Grote, de Saksenslachter

De wortels van het monotheisme

De Heldere Middeleeuwen 

Iran

Geschiedenis en klimaat

De vele gezichten van Centraal Azië

Vikingen, Hanzen en Hollanders

De aanleiding voor deze lezing is, dat ik in 2010 een rondje Oostzee heb gefietst. Vanuit Amsterdam naar Oost Polen, de Baltische staten en via Finland, Zweden en Denemarken weer terug gereden. Wat mij trof waren de overeenkomsten. En als fietsend historicus duik je al snel in de geschiedenis van de regio. Dit mondde uit in deze lezing.

Noordzee en Oostzee raakten verstrengeld. Dit was al zichtbaar ten tijde van Karel de Grote (800). Dorestad vormde toen, naast  twee Deense plaatsen,  centra voor de Noord-Oostzeehandel. Vikingen brachten weliswaar verwoestingen, zij het niet meer dan de feodale legers, en voorspoed.

De opkomende Hanze-steden met Lubeck als metropool aan de Oostzee bevoerden de zeeën. De Hanzen stichtten handelskantoren in o.a. het steenrijke Brugge, Novgorod (Rusland) en Bergen (Noorwegen). Daarnaast steunden zij de Noordelijke kruistochten in de “heidense” Baltische gebieden.

Gedurende de 15e eeuw werden de Hollanders en de Zeeuwen de rivalen van de Hanzen daar zij  in staat waren voldoende graan gedurende de agrarische crises uit de Oostzee aan te voeren.


>>agenda


verdere informatie:

belangrijke literatuur:

Christiansen W.
The northern crusades ( (1977)

(isbn-13: 978 0 14 026653 5)

Froese W.
Geschichte der Ostsee, Völker und Staaten am Baltischen Meer (2008)
(isbn: 978 3 925825 72 9)

Hammel-Kiesow R.
Die Hanse (2008)
(isbn: 978 3 406 583520)

Hodges R.
Towns and trade in the age of Charlemagne (2003)
(isbn: 0 7156 2965 4)

Koggen, Kooplieden en Kantoren
red. Brand H. en Knol E (2010)
(isbn: 978 90 8704 165 6)
(nb de uitgeverij "verloren" (www.verloren.nl) heeft meerdere bundels rond de Hanzen uitgegeven, allen geredigeerd door Hanno Brand)

Logan Donald F.
The vikings in History (2005)
(isbn: 0 415 32756 3)

Tuuk v.d. L.
Noormannen in de Lage Landen (2008)
(isbn: 978 90 5977 353 0)

Tuuk v.d. L
De eerste gouden eeuw. Handel en scheepvaart in de vroege middeleeuwen (2011)
(isbn: 978 90 5977 651 7

links

http://www.gjallar.nl/

Deze boeiende site gaat over de Noormannen in de lage Landen. Hij wordt onderhouden door Luit van der Tuuk die over dit onderwerp meerdere publikaties op zijn naam heeft staan

Hanze deel 1 bij ZDF

Hanze deel2 bij ZDF

Deze beide links verwijzen naar uitzendingen van de ZDF-televisie en geven niet alleen letterlijk een goed beeld maar ook een goede beschouwing over de Hanze geschiedenis.

http://www.dorestadonthuld.nl/

Veel wetenswaardigheden over Dorestad, ook onderhouden door Luit van der Tuuk

handout
Bij elke cursus wordt een handout uitgedeeld, deze bestaat uit relevante teksten, kaarten, tabellen, schema's e.d.